De toegevoegde waarde van teamcoaching

Interview met Roos van der Linden, Manager Wonen bij Woonstede

In het verandertraject van Woonstede wordt teamcoaching ingezet om de organisatie doelgericht en wendbaar te maken.

Eind 2016 is Woonstede gestart met een organisatie-ontwikkeltraject, dat erop gericht is om de organisatie doelgericht en wendbaar te maken. Wendbaar: zodat medewerkers snel en in samenspraak met belanghouders kunnen inspringen op nieuwe vragen of ontwikkelingen en op snel veranderende behoeftes van de doelgroep, met een open en initiatiefrijke houding. De bedoeling is dat medewerkers meer verantwoordelijkheden krijgen en dat het zelforganiserend vermogen gestimuleerd wordt. Atrivé is benaderd om hier mede vorm aan te geven. Samen hebben Atrivé en Woonstede het organisatie-ontwikkelplan “SAMEN, SIMPEL, DOEN” opgesteld. Dit organisatie-ontwikkeltraject loopt over meerdere jaren. Om trekkracht voor het verandertraject te creëren is er een Ontwikkelteam samengesteld. Het ontwikkelteam haalt op wat mensen nodig hebben om er samen voor te zorgen dat de organisatie wendbaar en flexibel wordt. Na een aantal inzicht biedende workshops over resultaatverantwoordelijke teams (RVT's) door Atrivé adviseurs Janine Boers en Daan Dorr, is de behoefte ontstaan aan teamcoaching.

Doel is om de teams in staat te stellen tot meer zelfsturing en een continue verbeterflow. Teams konden zich vrijwillig aanmelden om begeleid te worden bij het vormen van een RvT (resultaat verantwoordelijk team). Atrivé teamcoach Janine Boers begeleidt inmiddels 3 teams bij Woonstede. Om uit de eerste hand te horen hoe dat gaat en wat de ervaringen zijn, interviewen we Roos van der Linden, Manager Wonen bij Woonstede.

Hoe is de teamcoaching gestart? Meldden teams zich vrijwillig aan?

Roos:     "Alle teams die zich in de pilot Resultaatverantwoordelijke teams aanmelden, starten met 4 workshops waarin thema’s rond zelfsturing en teambuilding worden behandeld. Na het afronden van deze workshops, gaan de teams aan de slag en kan Janine worden gevraagd het team te coachen op specifieke thema’s, afhankelijk van de behoefte. De praktijk leert dat de teams door de workshops erg nieuwsgierig worden, graag verder willen, maar nog niet weten hoe ze zelf de volgende stap moeten zetten. De behoefte aan teamcoaching en de tijd die daarmee gemoeid is, is dus groter dan we aanvankelijk dachten. Eigenlijk ook wel logisch. Om patronen te doorbreken, die soms al jarenlang in een organisatie gelden, heb je meer nodig dan vier workshops. Teams moeten hun eigen ambitie leren te formuleren en de coachingsvraag die daarbij hoort. Nu begeleidt Janine 3 RVT's met enige regelmaat. En het is magisch wat je ziet gebeuren: werkplezier wordt vergroot omdat teams meer dan ooit samenwerken. Mensen voelen zich vrij om te delen, zaken bespreekbaar te maken. De veiligheid binnen het team is de basis voor de ontwikkeling."

Hoe gaat dat in zijn werk, het ontstaan van veiligheid?    

Roos:     "Janine doet dat in kleine stapjes. Het is niet niks als je een spiegel wordt voorgehouden. Janine onderzoekt met het team wat wel kan en wat niet kan. Langzaam verdiept het gesprek en daagt zij het team uit gedragspatronen, overtuigingen, waarden en normen te ontdekken en te erkennen. Mensen laten steeds meer van zichzelf zien en gaan elkaar daarin waarderen. Het is een kwaliteit van Janine dat ze dat voor elkaar krijgt. De veiligheid krijgt aandacht en wordt benoemd, en zo kan het groeien. Dat werkt het best in kleine teams (maximaal 9 à 10 man/vrouw)."

Toch zal het bij zo’n proces ook wel eens botsen. Daar ontkom je niet aan. Is dat ook bij de teams van Woonstede gebeurd en schrikken mensen daarvan?

Roos:     "Ja, natuurlijk gebeurt dat. Vooral als we patronen en overtuigingen aan het licht brengen doet dat soms pijn. Het voelt dan ongemakkelijk, maar dat is tegelijkertijd een enorm leermoment. Soms zijn er mensen die dan willen afhaken. Dan duurt het even (een dag, een week) maar dan gaat rondom die mensen niet alleen de sociale druk in positieve zin spelen. Ook de nieuwsgierigheid naar het vervolg van het leerproces overwint; elke keer weer. Uiteraard moet je met zoiets wel zorgvuldig omgaan. Maar dat doet Janine ook. Bovendien stelt ze ook zichzelf kwetsbaar op in de bijeenkomsten. Ze is niet bang om fouten te maken. Juist door zichzelf te laten zien, in alle echtheid en openheid, krijgt ze het voor elkaar dat ook de mensen van het team zich laten zien. Je gaat mee in die energie: durf fouten te maken en durf te leren."

Hoe gaat dat nu in zijn werk, de coaching van een team?

Roos:     "We beginnen vanuit de doelstelling van de organisatie; dat voelt veilig. Het gaat gewoon over werk, over het collectieve. Vanuit de doelstellingen en de verschillende rollen werken we aan de effectiviteit van het team. Overigens is het stellen van doelen en het bewaken van de voortgang van het realiseren van doelen al een hele uitdaging voor teams. In het verleden werden de doelstellingen veelal top down gecommuniceerd. Nu moeten de teams hun doelen zelf formuleren aan de hand van de organisatie doelstellingen. Dat is niet makkelijk en vraagt om goede begeleiding. Het geeft veel energie als teams hierdoor inzichtelijk krijgen wat hun bijdrage is aan het grotere geheel. Met heldere doelen wordt het behalen van resultaat een stuk makkelijker.
Door het doen van een krachtenveldanalyse ontdekken we welk gedrag effectief is en welk gedrag niet. De impact van ieders gedrag op het functioneren van het team wordt inzichtelijk. De kwaliteit van de interactie bepaalt het succes van het team. Dat is zo gaaf aan team coaching; het gaat primair om de samenwerking, maar dat begint bij jezelf!"

En het speciale van teamleren in relatie tot individueel leren?

Roos:     "Wil je als team succesvol zijn, dan kan het niet alleen over jou gaan. Het gaat over het samenkomen van verschillende ambities, verlangens en patronen en daar open over kunnen zijn. Is mijn gedrag helpend aan de opgave van het team of juist niet. Je kunt je niet langer verstoppen en moet actief deelnemen en tegelijkertijd ook ruimte geven aan de andere. Echt luisteren naar elkaar en elkaar aanspreken dat is niet alleen een collectieve opdracht maar ook een individuele uitdaging."

Zie je veranderingen bij de gecoachte teams? Wat is het effect van de teamcoaching?

Roos:     "De onderlinge verhoudingen verbeteren snel. Mensen krijgen meer begrip voor elkaar en het individuele leerproces. Er ontstaat een nieuwe vorm van samenwerken die gaat over openheid en duidelijkheid en meer dan ooit is gericht op resultaat. Wat ook verandert is dat er een continue behoefte aan leren ontstaat. De positie van de teams binnen de organisatie verandert. Ze worden gezien en die erkenning geeft het zelfvertrouwen om verder te groeien."

Dus de nieuwe openheid beperkt zich niet tot het moment van de coachingssessie?

Roos:     "Nee, zeker niet. Het gaat juist echt wat doen als je het in de praktijk toepast. Het meest opvallende aan het hele proces is dat mensen enorm gestimuleerd worden om over hun successen en angsten te praten en dat ze om hulp durven te vragen. Iedereen neemt zijn positie in binnen het team. “Je mag er zijn!!” Iedereen weet van wie welke bijdrage wordt verwacht. We schuiven niks meer onder het vloerkleed. Afspraak is afspraak en conflicten worden constructief. Doordat we heel duidelijk onze waarden hebben gekoppeld aan de zakelijke ambitie komen de kwaliteiten van het team en de teamleden echt tot hun recht. Er is nu veel meer tijd en aandacht voor het realiseren van ambities en het behalen van resultaat. Dat geeft energie!"

Hadden de medewerkers van de teams dit ook op een andere manier kunnen leren of kun je dit alleen leren als je collectief als team aan de slag gaat?

Roos:     "Nee, dit gaat alleen samen, via teamleren (teamcoaching). Je moet er immers samen aan werken om de dynamiek te kunnen voelen. En je moet er elke dag aan werken. Het is geen projectje dat “klaar” is na een aantal sessies. Eigenlijk zou je, net als de onderhoudsbeurten aan je auto, ook een soort onderhoudsbeurten aan het team moeten laten uitvoeren. Er zijn bij Woonstede bijvoorbeeld mensen die er al lang werken en een specialistische functie hebben. Dat maakt het voor hen lastig om nu als team je verantwoordelijkheid te pakken. Het geleerde moet dus “levend” gehouden worden, anders zakken mensen terug in hun oude gedrag."

Heb je per medewerkerniveau een ander soort teamcoach nodig?

Roos:     "Het moet iemand zijn die het proces zorgvuldig begeleidt, want anders beschadig je mensen. Janine is door haar authenticiteit in staat om met elk team, op elk niveau resultaat te boeken. Dat is echt haar talent. Bij Woonstede zijn we tot de conclusie gekomen dat, het leerproces dat nu door 3 teams begonnen is, ook moet worden ingezet voor andere teams, ook het MT. Je moet immers allemaal dezelfde taal blijven spreken om een duurzame ontwikkeling in te zetten."

Lessons learned?

Roos:     "Door de teamcoaching leer je wat de impact is van jouw gedrag op de omgeving en de effectiviteit van het team. Deze individuele reis waarin je een spiegel voorgehouden krijgt verdiend aandacht. Aandacht voor persoonlijk leiderschap is wat mij betreft de sleutel voor het succes van een team. Neem de tijd en maak plezier, dan heb je de tijd van je leven met elkaar! Je moet het samen doen!"

Meer weten of overleggen?

Neem contact met mij op.

 *
 *
naam@bedrijf.nl
012-3456789
 *
Janine Boers
T: 06 - 25 05 18 03
E:j.boers@atrive.nl
LinkedIn
Janine Boers