Woningvoorraad zorgdoelgroepen prognosticeren

Joost Wegstapel

Platform31 signaleert problematiek woningvoorraad voor zorgdoelgroepen, Atrivé ziet lichtpuntjes.

“Woningvoorraad zorgdoelgroepen levert gemeenten hoofdbrekens op”, met deze kop van een artikel op hun website slaat Platform31 de spijker op zijn kop. Regio’s en gemeenten hebben sterk de behoefte om inzicht te krijgen in vraag en aanbod van zorgdoelgroepen als gevolg van het scheiden van wonen en zorg en de gemeentelijke taken rondom Jeugdhulp en maatschappelijke opvang.

Ook wij merken in onze onderzoeks- en adviespraktijk veel ongemak bij gemeenten en woningcorporaties. Kwantitatieve prognoses geven richting maar het is duidelijk dat deze niet voldoende zijn voor een realistische raming.

In onze bewustwordingscampagnes langer thuis wonen horen wij in persoonlijke gesprekken vaak het volgende “Ik zou best naar een seniorenwoning willen verhuizen, maar dan betaal ik veel meer huur voor een kleinere woning”. En inderdaad blijkt een huurder op leeftijd al ruim 30 jaar in een huurwoning te wonen met een naar huidige standaarden zeer lage huur van € 350,-, terwijl de woning van zijn buren inmiddels is geharmoniseerd en geliberaliseerd. Daarin woont een jong stel tweeverdieners dat € 800,- per maand betaalt. Deze extreem goede prijs/kwaliteit verhouding valt niet te evenaren. Zo gebeurt het dat er volgens de ramingen een grote behoefte aan seniorenwoningen lijkt te zijn, terwijl woningcorporaties hun nieuwe seniorenwoningen aan de straatstenen niet kwijt kunnen.

We zien verschillende handvatten om tot een realistische behoeftebepaling te komen:

  • Ga in zijn algemeenheid nooit af op één cijfermatige bron. Vaak zijn er meerdere bronnen. Prognoses zijn geen blauwdruk voor de toekomst. Ze geven ons richting, maar gaan per definitie gepaard met een mate van onzekerheid. Verbind deze met lokale expertise, zodat de cijfers zorgvuldig worden geïnterpreteerd en de lokale praktijk goed meeweegt. Hiermee krijg je inzicht in ‘het verhaal achter de cijfers’.
  • Vergelijk de prognose van de behoefte met de daadwerkelijke verhuismobiliteit. Dan blijkt bij de categorie 75+ dat men vooral verhuist bij grote (medische) urgentie. Er is dus een grote opgave om bestaande woningen geschikt te maken voor langer thuis wonen.
  • Bovendien is de behoefte niet altijd wat het lijkt. Als ouderen in woningbehoefteonderzoek de voorkeur geven aan een appartement, kan het best zijn dat het niet om het appartement zelf gaat, maar om een behoefte aan comfort, sociale veiligheid en minder tuinonderhoud. Een kleine grondgebonden woning kan een prima alternatief zijn.
  • In de bestaande voorraad is daarvoor veel potentieel. Niet alleen nultredenappartementen van woningcorporaties zijn geschikt voor ouderen met beperkingen. Ook veel eengezinswoningen zijn tegen geringe kosten geschikt te maken. Met de 'Doorzonscan' maken we dit potentieel inzichtelijk.
  • Iets dergelijks geldt ook voor de groep ouderen met een zorgindicatie, die niet langer in een verzorgingshuis terecht kan. Uit de ‘Woonzorgplanner’ van Atrivé blijkt dat veelal met de bestaande voorraad aanleunwoningen en transformatie van zorgvastgoed goed in deze vraag kan worden voorzien.
  • De opgave is niet zozeer de woning, maar het organiseren van het wonen. Cruciale behoeften en randvoorwaarden zijn:
    • De toegankelijkheid van de woning/woonomgeving
    • Sociale veiligheid
    • De mogelijkheid tot ontmoeting/nabijheid dagbesteding en dagopvang
    • Een efficiënte organisatie van de levering van ambulante zorg.

Deze basisprincipes gelden in meer of mindere mate voor alle kwetsbare groepen. Niet alleen voor ouderen met mobiliteitsbeperkingen of een zorgindicatie, maar ook voor licht dementerenden, mensen met een verstandelijke beperking en mensen met psychiatrische problematiek. Een uitdaging tot actie en afstemming, voor gemeenten, woningcorporaties en zorgorganisaties. Wij leveren graag een bijdrage met een goede onderlegger, voor bijvoorbeeld een woonvisie, prestatieafspraken, afspraken over uitstroom uit Jeugdhulp en maatschappelijke opvang, een visie wonen en zorg of opplusscenario’s. Met een realistische behoefteraming maakt de samenwerking een vliegende start.

Actuele 'woon & zorg' onderzoeken door Atrivé

Atrivé voert onderzoek uit voor regio’s, gemeenten en corporaties verspreid over Nederland. Recente voorbeelden van onderzoek naar meer inzicht in vraag en aanbod van huisvesting voor zorgdoelgroepen: Gemeente Hoorn, werkgebied woningcorporatie Area (gemeenten Uden en Meierijstad), regio Achterhoek (7 gemeenten), regio Lekstroom (5 gemeenten), gemeente Wijk bij Duurstede, gemeente Waddinxveen, gemeente Sluis, regio Haaglanden (10 gemeenten, 15 woningcorporaties), regio Kop van Noord Holland (4 gemeenten), regio Rivierenland (9 gemeenten), gemeente Renkum, gemeente Zevenaar, gemeente Duiven, gemeente Rijnwaarden, gemeente Etten-Leur, gemeente Nijkerk, woningcorporaties Mooiland en Kennemer Wonen, zorgorganisatie InteraktContour en als onderdeel van woonvisies.

Hoe kunnen wij u helpen?

Leg uw vraagstuk voor aan onze experts, wij adviseren graag.

 *
 *
naam@bedrijf.nl
012-3456789
 *
Joost Wegstapel
T: 06 - 25 05 17 45
E:j.wegstapel@atrive.nl
LinkedIn
Joost Wegstapel